
تابلوفرش، یکی از فاخرترین جلوههای هنر ایرانی است که از نظر زیبایی، ظرافت و ارزش هنری در جهان زبانزد است. اغلب افراد از تابلوفرشها برای تزئین دیوارهای منازل، دفاتر یا مکانهای لوکس استفاده میکنند. اما آیا تا به حال دقت کردهاید که با گذشت زمان، رنگ این آثار هنری کمکم کدر، بیروح یا حتی تغییر رنگ میدهد؟
کدر شدن رنگ تابلوفرش مشکلی رایج اما کاملاً قابل پیشگیری است، اگر از اصول صحیح نگهداری پیروی شود. در این مقاله بهصورت کامل و کاربردی بررسی خواهیم کرد که چه عواملی باعث کدر شدن رنگ تابلوفرش میشوند و چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد.
چرا رنگ تابلوفرش کدر میشود؟
قبل از پرداختن به راهکارها، بهتر است دلایل علمی و فنی این مشکل را بدانیم. از جمله دلایل اصلی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تابش مستقیم نور خورشید (اشعه فرابنفش)
تجمع گردوغبار در تار و پود فرش
تماس با رطوبت یا بخار
استفاده از شویندههای نامناسب
شستشوی غیراصولی یا تمیزکاری با مواد قلیایی
جابجایی و نگهداری نادرست در انبار یا محلهای نامناسب
اکنون وقت آن است که با راهکارهای تخصصی برای جلوگیری از کدر شدن رنگ تابلوفرش آشنا شویم.
1. محافظت در برابر نور مستقیم خورشید
اشعه UV موجود در نور خورشید، به مرور زمان با شکستن ساختار رنگدانههای فرش، باعث رنگپریدگی و کدری تابلوفرش میشود.
راهکارها:
نصب تابلوفرش در دیوارهایی دور از پنجرههای آفتابگیر
استفاده از پردههای ضخیم یا پردههایی با فیلتر UV
اگر تابلوفرش نزدیک پنجره است، از شیشههای ضد اشعه UV استفاده کنید
چرخاندن یا جابجایی دورهای تابلو در محیط برای یکدست ماندن رنگ
2. کنترل رطوبت و بخار محیط
تابلوفرش مانند هر بافت نساجی دیگر، در مقابل رطوبت بسیار حساس است. رطوبت بالا نه تنها باعث ایجاد کپک، پوسیدگی و بوی نامطبوع میشود، بلکه میتواند رنگهای تیره و روشن را با هم ترکیب کند و جلوه تابلو را خراب کند.
راهکارها:
نصب تابلو در مکانهای خشک با گردش هوای مناسب
استفاده از دستگاههای رطوبتگیر در فصول مرطوب سال
اجتناب از نصب تابلوفرش در آشپزخانه، حمام یا دیوارهای نمدار
اگر قاب استفاده میکنید، تهویه داخل قاب را بررسی کنید تا رطوبت جمع نشود
3. گردگیری منظم برای حفظ شفافیت رنگ
گردوغبار نهتنها ظاهر تابلوفرش را کدر نشان میدهد، بلکه به مرور در تار و پود آن نفوذ میکند و باعث تغییر در رنگ ظاهری و حتی بافت میشود.
راهکارها:
هر هفته یا دو هفته یکبار، با برس نرم یا پارچهی خشک و نخی بهآرامی سطح تابلو را تمیز کنید
اگر از جاروبرقی استفاده میکنید، حتما با مکش پایین و بدون تماس مستقیم باشد
پوشاندن تابلو با روکش نایلونی یا طلق شفاف ضد گردوغبار در محیطهای صنعتی یا شلوغ
بههیچوجه از دستمال مرطوب یا شوینده برای گردگیری سریع استفاده نکنید
4. شستشوی اصولی و تخصصی
بزرگترین آسیب به رنگ تابلوفرش زمانی وارد میشود که با شویندههای قوی یا بهصورت غیراصولی شسته شود. بخصوص تابلوفرشهای دستباف و ابریشمی که رنگهای طبیعی دارند، در برابر مواد شیمیایی بسیار آسیبپذیرند.
راهکارها:
شستشو را به قالیشوییهای معتبر با تجهیزات مخصوص تابلوفرش بسپارید
اگر مجبور به تمیزکاری جزئی هستید، از شویندههای طبیعی و بدون اسید استفاده کنید
هرگز تابلوفرش را خیس نکنید یا در محل شستشو پهن نکنید
همیشه ابتدا یک نقطه پنهان را تست کنید تا مطمئن شوید رنگدهی ندارد
5. استفاده از قاب مناسب با استاندارد محافظتی
بسیاری تصور میکنند قاب صرفاً جنبه تزئینی دارد، اما در واقع قاب استاندارد میتواند تا حد زیادی از فرسودگی رنگها جلوگیری کند.
راهکارها:
استفاده از قابهای چوبی یا PVC با شیشه ضد UV و ضد بخار
طراحی قاب با تهویه داخلی برای جلوگیری از رطوبت حبسشده
فاصله مناسب بین شیشه و سطح تابلو برای جلوگیری از فشار
ترجیحاً از قابهای رنگ روشن استفاده کنید تا نور زیاد جذب نکنند
6. اصول صحیح در جابجایی و نگهداری
در هنگام اسبابکشی یا انبار کردن تابلوفرش، بیدقتی میتواند منجر به تغییر رنگ، شکستگی تار و حتی فشردگی بافت شود.
راهکارها:
پیچیدن تابلوفرش در پارچه نخی سفید و نگهداری در کارتن ضد ضربه
نگهداری در محل خشک و بدون تابش مستقیم نور یا تماس با دیوار نمدار
از تا زدن تابلو بهشدت پرهیز کنید، مخصوصاً اگر ابریشمی باشد
در زمان حملونقل، از تماس تابلو با اشیای نوکتیز یا ابزار سنگین جلوگیری کنید
هنوز نظری ثبت نشده،نظر خود را ثبت کنید!